Dwunastego listopada 2025 roku Biblioteka Główna Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie rozbrzmiewała góralską muzyką jak nigdy dotąd. Tego wyjątkowego wieczoru Rodzinna Kapela Trebunie-Tutki i Przyjaciele, którzy przybyli do Krakowa wprost z Łopusznej – rodzinnej miejscowości ks. prof. Józefa Tischnera – świętowali wraz ze społecznością akademicką UPJPII zwieńczenie Roku poświęconego Księdzu Profesorowi.

Pierwszą część spotkania poprowadziła Jolanta Kogut z Wydziału Nauk o Komunikacji UPJPII. Witając przybyłych, wprowadziła uczestników w klimat filozofii, kultury i humoru ks. prof. Tischnera – spotkania, które dla Księdza Profesora stanowiło kluczową kategorię myślenia i nauczania.

W swoim przemówieniu rektor UPJPII ks. prof. dr hab. Robert Tyrała przypomniał postać ks. prof. Józefa Tischnera, podkreślając, że był on człowiekiem dialogu – zawsze otwartym na rozmowę, gotowym odpowiadać na pytania, ale też mającym odwagę przyznać, że czasem potrzebuje chwili na przemyślenie odpowiedzi. Wspominał go z osobistej perspektywy jako wykładowcę, który uczył nie tylko wiedzy, ale przede wszystkim odwagi myślenia. Rektor podziękował wszystkim obecnym gościom, a szczególne słowa wdzięczności skierował do dr Bernadety Cich, kuratorki wystawy poświęconej ks. Tischnerowi oraz do pana Kazimierza Tischnera, brata Profesora, którego nazwał spiritus movens całego przedsięwzięcia. Podkreślił, że bez jego zaangażowania, wytrwałości i umiejętności prowadzenia dialogu nie udałoby się zrealizować tego projektu.

Z radością zaznaczył, że wystawa, która miała swoją inaugurację w Senacie RP, trafiła teraz na Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie – miejsce szczególne, związane z działalnością ks. Tischnera jeszcze w czasach Papieskiej Akademii Teologicznej. Przypomniał, że ks. Tischner był nie tylko wykładowcą, ale także dziekanem, mentorem i jednym z twórców intelektualnych fundamentów uczelni. Nazywając go „gigantem” zaznaczył, że współczesny uniwersytet wyrasta z jego ducha i nauczania. Ks. Tyrała podkreślił również, że jego własna postawa – łączenie wiary z rozumem oraz odwaga w działaniu – w dużej mierze jest owocem formacji, jaką otrzymał od pokolenia Tischnera. Wyraził przekonanie, że duch Księdza Profesora towarzyszy mu w pracy rektorskiej i w rozwoju uczelni, w tym w budowie nowego kampusu, który staje się symbolem odwagi myślenia i działania.

Na zakończenie przytoczył słowa ks. prof. Jarosława Jagiełły, który mówił o Tischnerze jako o myślicielu kultury spotkania – kulturze, która ocala człowieka nie poprzez sentymenty, lecz przez trud pracy nad słowem, twarzą i odpowiedzialnością. Rektor uznał, że właśnie w tym duchu powstała wystawa, i że przestrzeń biblioteki, w której się ona znajduje, staje się miejscem spotkania i ocalenia człowieka przez dobro, zgodnie z przesłaniem ks. Józefa Tischnera.

Z kolei Kazimierz Tischner, brat Księdza Profesora i prezes Stowarzyszenia „Drogami Tischnera”, nie musiał się specjalnie starać, by rozbawić uczestników spotkania. Wystarczyło, że z charakterystycznym dla rodziny poczuciem humoru powspominał czasy dzieciństwa, młodości i późniejsze spotkania z bratem, wprowadzając do wydarzenia prawdziwie rodzinną atmosferę. W pewnym momencie wręczył również Księdzu Rektorowi kapelusz góralski oraz jubileuszową statuetkę Roku ks. prof. Józefa Tischnera z jego słowami: „Wiele w życiu musimy. Ale nie musimy czynić zła”.

Z uwagą, a nierzadko ze wzruszeniem, wysłuchano dwóch nieznanych dotąd listów ks. prof. Tischnera, które odczytał Charles Rabenda, student AST w Krakowie. Listy skierowane do studentów filozofii w czasie jego choroby ukazywały jak głęboko troszczył się o ich intelektualną formację. W jednym z nich pisał o istocie studiowania filozofii, które zmienia sposób bycia człowieka w świecie poprzez „studiowanie cudzego myślenia”.

Macie przed sobą myślenie. Jest to myślenie w najwyższym swym wykwicie – to są i będą szczyty europejskiego myślenia. Podstawowym waszym zadaniem jest oddać sprawiedliwość temu myśleniu.
(List z października 1997 r.)

Z listów jasno wynika, jak bardzo ks. Tischner – jako ówczesny dziekan Wydziału Filozoficznego – pragnął nauczyć studentów odpowiedzialnego myślenia, rozumienia dzieł wybitnych filozofów i włączania się w dyskurs „dotykający fundamentów odpowiedzialności człowieka myślącego za świat, w którym żyje”. Pisał:

Człowiek myślący myśli nie tylko dla siebie, ale w jakiejś mierze, a może nawet przede wszystkim – dla innych. Husserl mówił, że filozofowie są funkcjonariuszami całej ludzkości. Oni ustalają wzorzec myślenia właściwy danej epoce. W tym wyraża się ich poczucie odpowiedzialności za los człowieka jako „homo sapiens”. I nie ma w tym żadnej megalomanii. Po prostu jest, jak jest.
(List z listopada 1997 r.) 

Następnie dr Bernadeta Cich z Wydziału Nauk o Komunikacji UPJPII – autorka wystawy wraz z ks. dr. Przemysławem Bukowskim SCJ, filozofem i znawcą twórczości ks. Tischnera – oprowadzili gości po ekspozycji. Wystawa, której premiera odbyła się w Senacie RP, przybyła do Krakowa, by w uczelni tak bliskiej ks. Tischnerowi – gdzie współtworzył Wydział Filozoficzny, a później kierował nim jako dziekan – zaprosić uczestników do „wędrówki przez obrazy i słowa”, przypominającej, że „myśl ks. Tischnera była zawsze w drodze – ku drugiemu człowiekowi”.

Na zakończenie przyszedł czas na powrót wyobraźnią do bacówki, gdzie do prowadzącej posiady prof. Stanisławy Trebuni-Staszel przysiedli się wszyscy, by zanurzyć się w tischnerowskie myślenie – w dialog i śpiew o wolności, nadziei oraz o spotkaniu i prawdziwej relacji z drugim człowiekiem.

Uczestnicy wieczoru, napełnieni krzepiącą nadzieją płynącą z myśli ks. Tischnera, zostali na koniec podjęci góralskimi przysmakami, którymi hojnie ugościły wszystkich panie z Koła Gospodyń Wiejskich z Łopusznej. Za co jeszcze raz pięknie dziękujemy!