Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego prof. dr hab. Piotr Jedynak otwierając główną konferencję w Auli Collegium Novum UJ 5 listopada 2025 r., zauważył, że problematyka niepewności jest głęboko zakorzeniona w całym dziele Jana Pawła II – już od jego wczesnej, świeckiej twórczości, gdzie pojawia się obok takich pojęć, jak zwątpienie, niepokój czy lęk. Rektor mówił o kryzysach współczesnego świata, od kulturowych i politycznych, po klimatyczno-ekologiczne. „O niepewności rozumianej jako stan permanentnego przesilenia człowiek rzeczywiście uciec nie potrafi – mówił rektor UJ – Jak więc nawigować w świecie podszytym niepewnością, który wciąż nastręcza nam wątpliwości? Na te i podobne pytania starają się szukać odpowiedzi naukowcy biorący udział w konferencji”.

Rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, ks. prof. dr hab. Robert Tyrała witając uczestników XX Dni Jana Pawła II, wprowadził w temat tegorocznych obchodów – „(nie)pewność”. Podkreślił aktualność tego hasła, odnosząc je do współczesnych doświadczeń ludzi: osobistych, społecznych i politycznych, zwłaszcza w kontekście niepokojów i wojen. Przypomniał, że wszystkie wydarzenia Dni Jana Pawła II – wystawy, konferencje, koncerty i panele – inspirowane są nauczaniem papieża Polaka. Z wdzięcznością podziękował organizatorom i uczestnikom za twórcze rozwijanie jego myśli.

W swoim wystąpieniu rektor nawiązał m.in. do słów Jana Pawła II z „Listu do młodych” z 1985 r., które także dziś brzmią wyjątkowo aktualnie: „Szukajcie tej prawdy tam, gdzie ona rzeczywiście się znajduje! Jeśli trzeba, bądźcie zdecydowani iść pod prąd obiegowych poglądów i rozpropagowanych haseł! Nie lękajcie się Miłości, która stawia człowiekowi wymagania”. Zaznaczył, że w nauczaniu Jana Pawła II odnaleźć można wiele wskazówek zachęcających współczesnych do odwagi w poszukiwaniu prawdy i budowaniu „cywilizacji miłości” opartej na pokoju, solidarności i wolności. Podkreślił, że wspólne poszukiwanie prawdy i wierność wartościom chrześcijańskim pomagają przezwyciężać współczesne niepewności. Na zakończenie porównał refleksję nad nauczaniem papieża do „długich nut w muzyce Góreckiego”, które przypominają o trwającym Bogu, zachęcając do kontynuowania tradycji spotkań w ramach kolejnych Dni Jana Pawła II.

Prof. dr hab. Jacek Popiel (UJ) mówił o drodze Karola Wojtyły do kapłaństwa poprzez jego fascynacje teatrem, literaturą i poezją oraz o wielkich nie(pewnościach) przyszłego papieża, widocznych w jego twórczości: pytaniach, wątpliwościach i poszukiwaniach. „Dobra literatura stawia pytania, a niekoniecznie na nie odpowiada” – mówił znawca dzieł literackich przyszłego papieża dzieląc się swoimi spostrzeżeniami: „Język wątpliwości czasami potrafi więcej powiedzieć niż język, który zbliża się do dogmatu”. Zauważył też, że pisanie poezji jest niezwykle pomocne w rozwoju własnym, a odpowiedni wybór kierunku tej poezji może być pomocny w pogłębianiu wiary. Prześledziwszy w swoim wykładzie „Sztuka drogą poszukiwania (nie)pewności” drogę Karola Wojtyły od poświęcenia się sztuce po wybór drogi Ewangelii prof. Jacek Popiel skonkludował: „To co było niepewnością, stało się pewnością”.

Ks. prof. dr hab. Włodzimierz Wołyniec (PWT, Wrocław) w prelekcji „Ciemność i jasność wiary” analizował definicje i interpretacje wiary u myślicieli chrześcijańskich: św. Jana od Krzyża, św. Tomasza z Akwinu. „Człowiek nie może dostrzec w co wierzy, ale wiara jest pewniejsza od wiedzy – mówił prelegent. – Wiedza bowiem opiera się na ludzkim rozumie, który zawsze może się pomylić. Wiara natomiast opiera się na Bogu”.

Dr hab. Aneta Gawkowska, prof. UW wygłosiła wykład „Paradoksy (późnej) nowoczesności wychodząc od krytyki transhumanizmu przechodząc przez analizę ludzkich postaw – więźniarki hitlerowskiego obozu, która potrafi wybaczyć oprawcy, duchowej przemiany Rudolfa Hössa, komendanta obozów koncentracyjnych Auschwitz-Birkenau i Sachsenhausen przed wykonaniem na nim wyroku śmierci po przywołanie postaci Victora Frankla, twórcy logoterapii i analizy egzystencjalnej, który „leczył terapią sensu, dzięki której ludzie osiągają pewność”. Na zakończenie odwołała się do słów Edyty Stein: „Największym cudem jest to, że jesteśmy jednym, że jesteśmy wspólnotą”, mimo wszystkich różnic między nami.

Prawnik, filozof prof. dr hab. Bogdan Szlachta (UJ) w wystąpieniu „(Nie)pewność polityki, (nie)pewność prawa” mówił o „sporności w polityce” oraz o prawie jako elemencie, który „uspokaja sytuację”. Zwrócił uwagę, że Jan Paweł II, pisząc o prawach osoby ludzkiej, wyraźnie odróżniał je od praw człowieka.

Prof. dr hab. Łukasz Hardt, ekonomista, kierownik katedry ekonomii politycznej na Uniwersytecie Warszawskim skoncentrował się na ekonomii jako „nauce opisującej świat”. „Ekonomia nie jest nauką tylko o gospodarce, lecz nauką o ludzkich wyborach, a więc nauką moralną” – podkreślił. Zaznaczył, że w ekonomii nie istnieją uniwersalne prawdy – jest ona zbiorem modeli dostosowywanych do konkretnych sytuacji, co zawsze balansuje między pewnością a niepewnością.

Wszystkie te refleksje można by streścić słowami Jana Pawła II: „Świat jest sceną dramatu, przez który zmierza człowiek do swego transcendentnego przeznaczenia”.

Wydarzeniu towarzyszyła wystawa plakatów autorstwa Justyny Kastelik, kierownik Biura Promocji UPJPII, która od lat tworzy oprawę graficzną Dni Jana Pawła II, ilustrując ich coroczne hasła. „Podczas jubileuszowej, XX edycji Dni Jana Pawła II zaprezentowaliśmy przekrój plakatów Dni – od pierwszych, tworzonych według wspólnego szablonu, po najnowsze, autorskie projekty (od 2016 r.). To dla mnie ogromny zaszczyt i odpowiedzialność: przez lata szukać języka graficznego, który z szacunkiem dla dziedzictwa łączy tradycję z nowoczesną wrażliwością i pozostaje czytelny dla młodszych pokoleń. Każda edycja była inną opowieścią – inną paletą barw, typografią, symbolem. Wspólna dla wszystkich była intencja: żeby plakat nie tylko informował, ale i zapraszał do spotkania” – mówi artystka.

Zobacz
Justyna Kastelik, plakaty Dni Jana Pawła II 2016–2025 (PDF)

Poproszony o podzielenie się refleksją po konferencji w Collegium Novum o. prof. dr hab. Jarosław Kupczak OP, podkreślił, że ukazała ona, iż współczesna nauka odchodzi od scjentystycznego paradygmatu, zakładającego istnienie jednego, uniwersalnego modelu naukowości. Coraz wyraźniej widać, że prawdziwy rozwój wiedzy dokonuje się poprzez dialog między różnymi dyscyplinami – między literaturą i teologią, socjologią, prawem, filozofią i ekonomią. W centrum tych rozmów znalazł się człowiek i żadna dziedzina nie może być uprawiana bez odniesienia do prawdy o człowieku. To właśnie ta prawda stanowi wspólny fundament nauki i jej jedność – niezależnie od różnic metod czy perspektyw. „Jednością nauki jest troska o człowieka i prawda o człowieku” – powiedział o. prof. Jarosław Kupczak.

Msza św. na Wawelu i wręczenie nagród

Dni Jana Pawła II zakończyła tradycyjnie Msza św. w katedrze na Wawelu. „Gromadzimy się w tym miejscu, tak drogim dla św. Jana Pawła II i każdego z nas, aby prosić o jego wstawiennictwo, a wpatrując się w przykład jego życia, szukać wskazówek dla naszego codziennego życia” – powitał zgromadzonych proboszcz ks. Paweł Baran.

Podczas homilii abp Marek Jędraszewski zwrócił uwagę, że hasło tegorocznych Dni Jana Pawła II: „(nie)pewność” można rozumieć na wielorako: jako obraz współczesnego świata zdominowanego, jak mówił papież Benedykt XVI, przez „dyktaturę relatywizmu”, ale też jako proces przechodzenia od niepewności do pewności wiary. Metropolita krakowski podkreślił, że „prawdziwym uczniem Chrystusa może być tylko ten, kto najpierw uporządkuje swój świat wartości” oraz że „moc Chrystusa objawiona w Jego krzyżu jest pierwszą i fundamentalną pewnością wobec wszystkich możliwych niepewności”. Przypomniał też myśl Karola Wojtyły, że teologia powinna „ukazać christianum jako szczególną postać identyfikacji humanum”. Na zakończenie arcybiskup przywołał obraz Jana Pawła II z ostatniego Wielkiego Piątku jego życia, gdy nie mogąc uczestniczyć w drodze krzyżowej, „poprosił o krzyż, w który się wtulił”. Jak zaznaczył hierarcha, krzyż stał się dla papieża znakiem „pewności zwycięstwa Chrystusa i tych, którzy swój los z Nim zwiążą”.

Przed błogosławieństwem ks. prof. Robert Tyrała, rektor UPJPII, podziękował arcybiskupowi, uczestnikom liturgii oraz organizatorom XX Dni Jana Pawła II. Prorektor Politechniki Krakowskiej prof. Tomasz Kapecki wręczył następnie nagrody laureatom konkursu fotograficznego zorganizowanego w ramach wydarzenia. Decyzją jury I nagrodę w konkursie fotograficznym (2500 zł) zdobył Marek Gubała, autor fotografii „Mgnienie oka”. II nagrodę (1500 zł) otrzymała Liwia Pawłowska za zdjęcie „Niepewność relacji”. III nagrodę (1000 zł) wywalczył Tomasz Okoniewski, autor fotografii „Przyjaciele”.

Na konkurs zorganizowany przez Politechnikę Krakowską wpłynęły 154 fotografie 51 autorów. Jury zakwalifikowało do II etapu 82 prace, a do wystawy pokonkursowej 45 fotografii. Ekspozycję można oglądać do 20 listopada 2025 r. w Galerii GIL na kampusie Politechniki Krakowskiej przy ul. Warszawskiej 24 oraz w galerii wirtualnej.

Więcej nt. konkursu
Znamy wyniki ogólnopolskiego konkursu fotograficznego organizowanego przez Politechnikę Krakowską (pk.edu.pl)

• Abp Marek Jędraszewski na zakończenie XX Dni Jana Pawła II: Moc Chrystusa objawiona w krzyżu jest pierwszą i fundamentalną pewnością wobec wszystkich ludzkich niepewności (diecezja.pl)
• Dni Jana Pawła II
• Transmisje wydarzeń