W dniu 27 listopada 2025 r., w Sali im. Karoliny Lanckorońskiej Polskiej Akademii Umiejętności przy ul. Sławkowskiej 17 w Krakowie, odbyła się sesja naukowa pt. „Wokół najnowszej syntezy wojen polsko-rosyjskich. Wiek XVIII”, zorganizowana przez Komisję Historii Wojen i Wojskowości Polskiej Akademii Umiejętności oraz Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk.

Uczestnicy wydarzenia mogli wysłuchać interesujących referatów poświęconych szerokiemu spektrum zagadnień dotyczących zmagań Rzeczypospolitej z Imperium Rosyjskim w XVIII w. Problematyka ta zostanie przedstawiona w jednym z tomów przygotowywanej obecnie syntezy wojen polsko-rosyjskich w XVIII w. (równolegle powstają tomy dotyczące wojen XVII oraz XIX–XX w.), realizowanej przez Zespół do badań nad imperializmem Rosji pod kierownictwem prof. dr. hab. Andrzeja Nowaka przy IH PAN.

Zgromadzonych uczestników powitał przewodniczący Komisji Historii Wojen i Wojskowości PAU dr hab. Marek Herma, prof. UKEN. Obrady otworzył prof. dr hab. Andrzej Nowak (UJ, IH PAN), przedstawiając słowo wstępne poświęcone ogólnej charakterystyce wojen polsko-rosyjskich w XVIII w. oraz planowanej publikacji.

W dalszej części sesji swoje referaty zaprezentowali uczestnicy zaangażowani w projekt:

• dr Paweł Krokosz (UPJPII, KHWiW PAU), Trudny sojusz. Rzeczpospolita i Rosja przeciwko Szwecji w dobie wojny północnej 1700–1721;
• dr Adam Danilczyk (IH PAN), Wojsko rosyjskie w Rzeczypospolitej w latach 1764–1792;
• dr hab. Maciej Trąbski, prof. UJD (UJD, KHWiW PAU), Wojna w obronie tronu króla Stanisława (1733–1735) w świetle „Dziejów niektórych wojskowych od powtórnej fatalnej elekcji […]”;
• dr Tomasz Karpiński (Poznań), Zmiany w umundurowaniu wojska koronnego na przykładzie regimentów pieszych w latach 1717–1794.

Koordynatorami przedsięwzięcia byli: dr Paweł Krokosz z Instytutu Historii UPJPII, sekretarz Komisji Historii Wojen i Wojskowości PAU oraz dr Adam Danilczyk z Instytutu Historii PAN, sekretarz Zespołu do badań nad imperializmem Rosji.