Na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie w dniach 24–25 listopada 2025 r. odbywało się interdyscyplinarne sympozjum międzynarodowe z okazji Roku Jubileuszowego „Zbawienie w krainie późnej nowożytności”.

Rektor UPJPII ks. prof. dr hab. Robert Tyrała otwierając konferencję zwrócił uwagę, że interdyscyplinarna sesja stawia przed uczestnikami zasadnicze pytanie: „Czy potrzebne jest zbawienie dzisiejszemu człowiekowi?” Rektor przypomniał, że kończący się Rok Jubileuszowy był szczególnym czasem budzenia nadziei, „która zawieść nie może”, ponieważ zakorzeniona jest w wierze w zbawcze dzieło Chrystusa. Odwołując się do nauczania papieża Franciszka, ks. prof. Tyrała zaakcentował, że chrześcijanin jest powołany do „radosnego dawania świadectwa nadziei, która w nas jest”, a jej źródłem i „silną dla duszy kotwicą” pozostaje obietnica życia wiecznego. W dalszej części wystąpienia wskazał, że rozumienie nadziei prowadzi bezpośrednio do refleksji nad zbawieniem, które – w myśli św. Augustyna – jest niezasłużonym darem Boga. Przypomniał również znane słowa biskupa Hippony: „Poza Kościołem […] nie może znaleźć zbawienia”, zwracając jednocześnie uwagę na dynamiczne i głęboko teologiczne rozumienie tej formuły w tradycji Kościoła.

Na zakończenie ks. prof. Tyrała podziękował organizatorom, prelegentom i uczestnikom, wyrażając nadzieję, że podjęta dyskusja pomoże „ukazać zbawienie nie tylko jako centralny element chrześcijaństwa, lecz także jako najważniejszą sprawę każdego człowieka”. Zachęcił również, aby nadzieja wynikająca z powołania do zbawienia ożywiła wspólny dialog i poszukiwanie odpowiedzi na najważniejsze pytania współczesności. [PEŁNY TEKST WYSTĄPIENIA]

Prezes Fundacji Collegium Voytylianum nawiązał do słów św. Jana Pawła II z listu przygotowanego na 600. rocznicę urodzin Mikołaja z Kuzy. Podkreślił, że spotkanie to powinno stać się okazją do głębokiej refleksji nad tajemnicą zbawienia, refleksji, która obejmuje zarówno bogactwo tradycji teologicznej, jak i osiągnięcia współczesnych badań fenomenologicznych oraz metafizycznych. „Niech zbawienie stanie się nie tylko przedmiotem naszych analiz, lecz także rzeczywistością nam przekazaną – żywym wydarzeniem, w którym sami możemy uczestniczyć. Niech wasze dyskusje, badania i wzajemne spotkania służą nie tylko rozumowi, ale także sercu, przybliżając nas do Tego, który jest początkiem i osią wszelkiej prawdy oraz który ofiaruje światu zbawienie” – mówił ks. dr Rafał Wilkołek.

Dziekan Wydziału Teologicznego UPJPII ks. dr hab. Witold Ostafiński, prof. UPJPII przypomniał, że – jak zauważył Hans Urs von Balthasar – współczesność potrzebuje teologii zdolnej ukazywać piękno zbawienia, jego dramatyczny, a zarazem czuły wymiar. Jak dodał, zbawienie „nie jest abstraktem, lecz spotkaniem; nie ideą, lecz relacją; nie tylko finałem historii człowieka, ale jej najgłębszym sensem”. Natomiast dziekan Wydziału Filozoficznego UPJPII ks. dr hab. Miłosz Hołda, prof. UPJPII zwrócił uwagę, że współczesne debaty o sensie życia, o transcendencji obecnej w immanencji, o naturze dobra i zła czy o granicach ludzkiego szczęścia, są w istocie sporami o zbawienie.

Zasadniczą część sympozjum otworzył abp Marek Jędraszewski wykładem „1968. Trzy antropologie”. Na wstępie podkreślił, że rewolucja 1968 r. była zjawiskiem powszechnym, prowadzonym przez młode pokolenie i nastawionym na radykalne zerwanie z dotychczasowym porządkiem społecznym i moralnym. W dalszej części prelegent omówił trzy odmienne wizje człowieka, które ukształtowały się pod koniec lat 60. Pierwszą z nich była antropologia Herberta Marcusego, według którego „im większa seksualizacja życia, tym społeczeństwo jest bardziej rozwinięte”. Marcuse postulował zastąpienie kultury norm i obowiązków archetypem Narcyza i Orfeusza – symbolem odrzucenia dotychczasowych ograniczeń.

Drugą przedstawioną koncepcją była antropologia Emmanuela Levinasa, akcentująca całkowite ukierunkowanie człowieka na drugiego. Levinas wskazywał, że to „mnie”, a nie „ja” najlepiej opisuje ludzką kondycję, a istotą człowieczeństwa jest odpowiedzialność i gotowość złożenia siebie w ofierze dla drugiego. Trzecia antropologia, związana z myślą Karola Wojtyły zawartą w „Osobie i czynie”, postrzega człowieka jako osobę wolną, obdarzoną sumieniem i zdolną do moralnego samospełnienia poprzez dobre czyny. Arcybiskup podkreślił, że dla Wojtyły ostatecznym archetypem człowieka jest Jezus Chrystus, a myślenie o osobie nie może być oddzielone od teologii.

W podsumowaniu abp Jędraszewski zestawił trzy stanowiska: narcystyczne samospełnienie Marcusego, radykalną odpowiedzialność Levinasa oraz antropologię wolności Wojtyły, w której człowiek „realizuje siebie przez czyny”, a ich moralna wartość prowadzi ku pełni zbawienia, ukazanej w osobie Chrystusa.

Interdyscyplinarne sympozjum międzynarodowe z okazji Roku Jubileuszowego „Zbawienie w krainie późnej nowożytności” odbywało się w Auli UPJPII przy ul. Bernardyńskiej 3 w Krakowie. Organizatorami wydarzenia były Fundacja Collegium Voytylianum wraz z Uniwersytetem Papieskim Jana Pawła II w Krakowie, Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach oraz Instytutem Dialogu Międzykulturowego im. Jana Pawła II w Krakowie.

Źródło: Biuro Prasowe Archidiecezji Krakowskiej

Więcej
Sympozjum międzynarodowe z okazji Roku Jubileuszowego „Zbawienie w krainie późnej nowożytności” (diecezja.pl)