„Pokora w życiu publicznym”

Katedra Etyki Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie zaprasza na XII konferencję naukową z cyklu „Etyka i życie publiczne”, poświęconą wielowymiarowej refleksji nad pokorą w przestrzeni publicznej.​ Wydarzenie odbędzie się 28 października 2025 roku w budynku Biblioteki Głównej Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, przy ul. Michała Bobrzyńskiego 10.

Przedmiot debaty stanowi pokora, rozumiana klasycznie jako zdolność realistycznego spojrzenia na siebie, uznania własnych ograniczeń i otwartości naprawdę, rozważana zarówno jako wartość filozoficzna, jak i realny czynnik wpływający na życie publiczne, politykę, edukację, kulturę, media, działalność społeczną czy zawodową.​ Konferencja ukazuje pokorę jako cnotę ożywiającą dialog międzyludzki, sprzyjającą odpowiedzialnemu przywództwu oraz uczciwym relacjom w sferze publicznej, równocześnie zachęcając do analizy jej znaczenia w kontekście wyzwań współczesnego świata, takich jak konsumpcjonizm, rywalizacja, kryzys autorytetów czy postępujące zmiany technologiczne.​ Zaproponowane referatu umożliwiają interdyscyplinarne spojrzenie, łącząc tradycję filozoficzną i teologiczną z perspektywą pedagogiczną, polityczną, medialną, zawodową i społeczną.

Konferencje z cyklu „Etyka i życie publiczne” corocznie podejmują zagadnienia, które w sposób szczególny dotyczą ważnych i aktualnych problemów etycznych oraz ich obecności w życiu publicznym. Dotychczas, wspólnie z badaczami z Polski i zagranicy, podejmowaliśmy refleksję wokół tego, jak w życiu publicznym przejawiają się, m.in. wolność i władza, kłamstwo, równość, chciwość, zaufanie, nienawiść, uczciwość, rzetelność czy autentyczność. W tym roku proponujemy debatę naukową na temat roli pokory w życiu publicznym.

W tradycji filozoficznej i teologicznej – od Arystotelesa, przez św. Tomasza z Akwinu, po współczesnych etyków – pokora była postrzegana jako zdolność do realistycznej samooceny, uznania własnych ograniczeń i otwartości na prawdę. Stanowi ona jedną z najważniejszych cnót dobrego człowieka, która uzdalnia do szacunku, empatii i współpracy. Kultywowanie pokory jawi się jako droga do pielęgnowania i utrzymywania zdrowych relacji społecznych. To pokora powstrzymuje człowieka przed wywyższaniem się ponad innych, zachęca go do akceptacji tego, kim jest, uznawania własnych ograniczeń, błędów i wad. Pokora oznacza trafny pogląd na temat tego, kim się jest. W kontekście życia publicznego stanowi przeciwwagę dla postaw narcystycznych, autorytarnych i instrumentalnego traktowania innych, sprzyja kulturze dialogu, odpowiedzialności i służby wspólnemu dobru. Jednocześnie, we współczesnym społeczeństwie pokora bywa uważana za anachronizm i mylona z uległością, bezradnością, konformizmem, prowadzącymi do podporządkowania się grupie kosztem własnych interesów, i wydaje się, że nie ma dla niej miejsca w konkurencyjnej atmosferze biznesu lub polityki.

Konferencja stanowić będzie okazję do refleksji nad cnotą pokory – jej definicją, filozoficznymi źródłami oraz rolą, jaką może (lub powinna) odgrywać w realiach współczesnego życia publicznego. Sięgnijmy w tym celu zarówno do historii filozofii, jak i do współczesnych analiz etycznych, psychologicznych i społecznych, które pozwalają uchwycić jej aktualne znaczenie. Zachęcamy także do podjęcia próby analizy studiów przypadków, które lepiej naświetlą te postawy. Jak pokora przejawia się w różnych sferach życia publicznego – polityce, edukacji, mediach, Kościele, biznesie? Co to znaczy być pokornym i w jaki sposób można to osiągać? Czy da się obronić pokorę we współczesnym społeczeństwie i czy warto? Czy możliwe jest kształtowanie postawy pokory w społeczeństwie zdominowanym przez rywalizację i autopromocję?

Zapraszamy do wygłaszania referatów oraz do dyskusji.

Zgłoszenie uczestnictwa
wraz z tematem i abstraktem wystąpienia w języku polskim lub angielskim (max. 2000 znaków) prosimy nadsyłać do 30.09.2025 r.

Planowany czas wystąpienia
20 minut

Języki konferencji
polski i angielski

Po wystąpieniach organizatorzy przewidują czas na dyskusję.

Opłata konferencyjna
200 zł (obejmuje materiały konferencyjne, przerwy kawowe oraz obiady).

Pozostałe informacje zostaną przekazane drogą mailową po przyjęciu zgłoszenia. O przyjęciu referatu poinformujemy do 10.10.2025 r.

Organizatorzy nie zapewniają noclegu.

Adres do korespondencji
Katedra Etyki
Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie
ul. Kanonicza 9, 31-002 Kraków
e-mail etyka-zycie.publiczne@upjp2.edu.pl

Komitet organizacyjny konferencji
dr hab. Joanna Mysona Byrska, prof. UPJPII
dr Jakub Synowiec
dr Barbara Żmuda-Frydrychowska